Η πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) που ρυθμίζει τον καθαρισμό των οικοπέδων και τη λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας δεν αποτελεί απλώς μια διοικητική ρύθμιση, αλλά την ολοκλήρωση ενός συστήματος ψηφιακής επιτήρησης της καύσιμης ύλης. Με την αυστηροποίηση των προθεσμιών και τη σύνδεση της δήλωσης με ποινικές κυρώσεις, το κράτος επιδιώκει να δημιουργήσει έναν χάρτη επικινδυνότητας σε πραγματικό χρόνο.
Το Χρονοδιάγραμμα της Συμμόρφωσης
Για το έτος 2026, οι ημερομηνίες-κλειδιά είναι αυστηρά καθορισμένες, χωρίς τα περιθώρια παρατάσεων που χαρακτήριζαν προηγούμενα έτη:
- 1η Απριλίου – 15 Ιουνίου: Διενέργεια καθαρισμών και υποβολή υπεύθυνης δήλωσης στην πλατφόρμα.
- 16 Ιουνίου – 31 Οκτωβρίου: Περίοδος συντήρησης και διαρκούς ετοιμότητας.
Η Τεχνική Φύση των Υποχρεώσεων
Ο καθαρισμός δεν περιορίζεται στην απλή κοπή χόρτων, αλλά απαιτεί μια σειρά από παρεμβάσεις που μειώνουν τη «συνέχεια» της φυτικής ύλης:
- Υλοτομία και κλάδευση: Απομάκρυνση των χαμηλών κλαδιών (έως το 25% του ύψους του δέντρου) για να αποτραπεί η μεταφορά πυρκαγιάς από το έδαφος στην κόμη.
- Απομάκρυνση καύσιμης ύλης: Τα υπολείμματα καθαρισμού πρέπει να απομακρύνονται άμεσα. Η παραμονή τους εντός του οικοπέδου συνιστά παράβαση.
- Ασφαλής απόσταση: Αραίωση της θάμνων ώστε να μην υπάρχει επαφή μεταξύ τους και με τα κτίρια.
Το Ποινολόγιο και η Ψηφιακή Διασταύρωση
Η καινοτομία του συστήματος έγκειται στη διαλειτουργικότητα. Οι Δήμοι έχουν πλέον πρόσβαση σε δεδομένα του Κτηματολογίου και της ΑΑΔΕ, επιτρέποντας τον αυτόματο εντοπισμό των ιδιοκτητών που δεν έχουν υποβάλει δήλωση.
| Παράβαση | Διοικητικό Πρόστιμο | Πρόσθετες Συνέπειες |
|---|---|---|
| Μη υποβολή δήλωσης (ενώ έγινε καθαρισμός) | 100€ | Διοικητική εκκρεμότητα |
| Μη καθαρισμός & Μη δήλωση | 500€ (κατ’ ελάχιστο) | Αυτεπάγγελτος καθαρισμός |
| Ανάλογα με την έκταση (μη καθαρισμός) | 0,50€ ανά τ.μ. | Χρέωση κόστους καθαρισμού από τον Δήμο |
| Ψευδής Δήλωση | Χρηματική ποινή | Φυλάκιση τουλάχιστον 6 μηνών |
Από κλινική σκοπιά, το μέτρο κρίνεται ως μια προσπάθεια συστημικής πειθάρχησης. Το κράτος, αναγνωρίζοντας την αδυναμία του να ελέγξει εκατομμύρια στρέμματα ιδιωτικών εκτάσεων, χρησιμοποιεί το Εθνικό Μητρώο ως εργαλείο «crowdsourcing» της πολιτικής προστασίας.
Ωστόσο, προκύπτουν σοβαρά ερωτήματα σχετικά με την επιχειρησιακή ικανότητα των Δήμων να διαχειριστούν τον όγκο των βιοαποβλήτων που θα προκύψει από τους μαζικούς καθαρισμούς, καθώς και τη δυνατότητα των οικονομικά ασθενέστερων ιδιοκτητών να ανταποκριθούν στο κόστος των εργασιών.
