Στο επίκεντρο η Πλαγιά: Τι συζητήθηκε για το διαδημοτικό έργο με τη Λε

Σε ένα κλίμα έντονου διαλόγου και προβληματισμού πραγματοποιήθηκε η ανοιχτή ενημερωτική συγκέντρωση στην Πλαγιά, χτες, 4/4/2026, με θέμα το διαδημοτικό έργο αξιοποίησης ανακτημένου νερού από τη Μονάδα Βιολογικού Καθαρισμού της Λευκάδας. Η δημοτική αρχή Ακτίου-Βόνιτσας, παρουσία του Δημάρχου, Αθάνασιου Κασόλα, και του Αντιδημάρχου, Σπυρίδων Τομαρά, παρουσίασε μια εκτενή εισήγηση βασισμένη σε διεθνή και εθνικά πρότυπα, ενώ ακολούθησε μια μακρά διαδικασία ερωτήσεων από τους κατοίκους και τους αγρότες της περιοχής.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκαν επίσης,οι αντιδήμαρχοι κ. Περλης Απόστολος, κ. Τομαρας Σπύρος, κ. Τανταρος Στέφανος, οι δημοτικοί σύμβουλοι, κ. Παξινός Δημήτριος, κ. Βασιλακος Κώστας και κ.Καποτης Σωτηριος, ο αντιπρόεδρος της κοινότητας κ. Καταγης Κώστας , ο τοπικός σύμβουλος κ.Μωραιτης Σπύρος, ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου κ. Χρήστος Φερεντινος,ο πρόεδρος της Περατιας κ. Κατωποδης Θωμάς και ο πρόεδρος του Αγίου Νικολάου κ. Φίλιππος Κουτσογιωργος.

Η Εισήγηση

Η εισήγηση ξεκίνησε με την ενημέρωση, ότι το πρόγραμμα είναι διαδημοτικό και εναρμονίζεται με τις σύγχρονες ευρωπαϊκές πρακτικές για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας. Παρουσιάστηκαν στοιχεία από επιτυχημένες εφαρμογές στην Κύπρο, όπου το ανακυκλωμένο νερό σώζει καλλιέργειες εδώ και δεκαετίες, καθώς και το παράδειγμα του Μαρκοπούλου στην Αττική με το σύστημα “Sewer Mining” της ΕΥΔΑΠ. Επίσης, αναφέρθηκαν οι πρόσφατες περιβαλλοντικές μελέτες για αντίστοιχα έργα στους Γαργαλιάνους και την Κόρινθο, υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα επενδύει πλέον μαζικά στην ανακύκλωση νερού ως τη μοναδική «πράσινη» απάντηση στην κλιματική κρίση.

Τα οφέλη για τον Δήμο Ακτίου-Βόνιτσας και την περιοχή της Πλαγιάς, επιγραμματικά, όπως παρουσιάστηκαν, είναι:

1. Οικονομία & Υποδομές

Δωρεάν Σύγχρονο Δίκτυο: Κατασκευή αρδευτικών υποδομών εκατομμυρίων ευρώ με 100% εξωτερική χρηματοδότηση (ΕΣΠΑ/Ταμείο Ανάκαμψης), χωρίς επιβάρυνση των δημοτών.
Υπεραξία Γης: Άμεση αύξηση της εμπορικής αξίας των αγροτεμαχίων που αποκτούν μόνιμη πρόσβαση σε νερό.

2. Αγροτικά Οφέλη

Μείωση Κόστους Παραγωγής: Φθηνότερο νερό σε σχέση με το κόστος ρεύματος των γεωτρήσεων.
Φυσική Λίπανση: Το ανακτημένο νερό περιέχει θρεπτικά συστατικά (άζωτο, φώσφορο), μειώνοντας τα έξοδα για χημικά λιπάσματα.
Εγγυημένη Σοδειά: Σταθερή παροχή νερού ακόμα και σε περιόδους ακραίας ξηρασίας.

3. Ύδρευση & Περιβάλλον

Περισσότερο Πόσιμο Νερό: Το καθαρό νερό των πηγών αποδεσμεύεται από το πότισμα και πηγαίνει αποκλειστικά στις βρύσες των σπιτιών (τέλος στις διακοπές υδροδότησης).

4. Στρατηγικά Οφέλη & «Πόντοι» για Πράσινα Έργα

Η συμμετοχή σε ένα έργο Κυκλικής Οικονομίας λειτουργεί ως «διαβατήριο» για τον Δήμο:

Μοριοδότηση (Scoring) στο ΕΣΠΑ: Οι Δήμοι που υλοποιούν πράσινα έργα επαναχρησιμοποίησης νερού παίρνουν επιπλέον βαθμολογία στις αξιολογήσεις των επόμενων προγραμμάτων.
Προτεραιότητα Χρηματοδοτήσεων: Η Ευρωπαϊκή Ένωση δίνει προτεραιότητα σε «πράσινους» Δήμους για κονδύλια που αφορούν την οδοποιία, τον πολιτισμό και την ενέργεια.
Ευρωπαϊκή Αναγνώριση: Ο Δήμος τοποθετείται στον χάρτη της καινοτομίας, καθιστώντας τον ελκυστικότερο για επενδύσεις και τουριστική προβολή ως πρότυπο περιβαλλοντικής διαχείρισης.

Ο Δήμαρχος προχώρησε σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις προς τους κατοίκους, επιχειρώντας να δημιουργήσει ένα πλαίσιο ασφάλειας:

Τόνισε, ρητά πως αν η κοινότητα Πλαγιάς απορρίψει το έργο, αυτό δεν θα προχωρήσει.
Η δημοτική αρχή πρότεινε μια καινοτόμο δικλίδα ασφαλείας: την τοποθέτηση χειροκίνητης βάνας στη δεξαμενή, ο έλεγχος της οποίας θα ανήκει αποκλειστικά στους κατοίκους. Με αυτόν τον τρόπο, οι ίδιοι θα έχουν τη δύναμη να διακόπτουν την εισροή αν κρίνουν ότι το νερό δεν πληρεί τις προδιαγραφές.
Ο Δήμος προσφέρθηκε να χρηματοδοτήσει την πρόσληψη οποιουδήποτε ανεξάρτητου ειδικού επιστήμονα επιλέξουν οι κάτοικοι, ώστε να αξιολογήσει αμερόληπτα τη μελέτη και να απαντήσει στις ανησυχίες τους.
Ενημέρωσε, ότι θα υπάρξουν αυστηρές νομικές συμφωνίες που θα δεσμεύουν τη Λευκάδα για τη διαρκή ποιότητα του νερού (97% καθαρότητα μέσω τεχνολογίας MBR).

Κάτοικοι

Μετά την εισήγηση, τον λόγο πήραν οι κάτοικοι, οι οποίοι εξέφρασαν, έντονα, την καχυποψία τους, κυρίως λόγω της έλλειψης εμπιστοσύνης προς τη μακροχρόνια συντήρηση των υποδομών από τη Λευκάδα. Οι βασικοί άξονες της ανησυχίας ήταν:

Οι επιπτώσεις στο έδαφος και το ζωικό κεφάλαιο σε περίπτωση «ανθρώπινου λάθους» ή μη έγκαιρης αλλαγής ανταλλακτικών στη μονάδα.
Ενημέρωσαν επίσης τον δήμαρχο, ότι ουσιαστικά έχουν μείνει μόνο κτηνοτρόφοι, στην περιοχή.
Αντιπρότειναν την αξιοποίηση μιας υπάρχουσας πηγής στο Παλιό Χωριό, η οποία θεωρούν ότι θα μπορούσε να καλύψει τις αρδευτικές ανάγκες της κοινότητας με φυσικό νερό.
Εκφράστηκε η επιθυμία για περιορισμούς στην απόρριψη λυμάτων από τη Λευκάδα, ωστόσο επισημάνθηκε ότι, καθώς η θάλασσα είναι κοινή, οι εκροές ίσως, να καταλήγουν στην πλευρά της Πλαγιάς ανεξάρτητα από την υλοποίηση του έργου άρδευσης.

Το Πληθυσμιακό «Φράγμα»

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στη συσχέτιση των μελλοντικών υποδομών με τα νέα δημογραφικά δεδομένα της Πλαγιάς. Σύμφωνα με τον Δήμαρχο, το γεγονός ότι ο οικισμός αριθμεί πλέον λιγότερους από 1.000 μόνιμους κατοίκους επιφέρει συγκεκριμένες αλλαγές:

Με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία και των κριτηρίων του ΕΣΠΑ, οικισμοί με τόσο χαμηλό πληθυσμό θεωρούνται «μη επιλέξιμοι» για αυτόνομα δίκτυα βιολογικού καθαρισμού ή μεγάλες αρδευτικές υποδομές. Το κόστος ανά κάτοικο κρίνεται απαγορευτικό για χρηματοδότηση, μέχρι να αλλάξει το νομικό πλαίσιο.
Η ένταξη στο διαδημοτικό έργο παρουσιάστηκε ως η μοναδική ρεαλιστική ευκαιρία της Πλαγιάς να αποκτήσει σύγχρονο δίκτυο, καθώς ως αυτόνομος οικισμός αποκλείεται από μελλοντικά προγράμματα λόγω πληθυσμιακών κριτηρίων.

Η Σύγχυση των Κονδυλίων: ΕΣΠΑ και Προτεραιότητες

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία που προκάλεσαν συζήτηση ήταν η απορία των κατοίκων για την ιεράρχηση των έργων: γιατί, δηλαδή, δαπανήθηκαν 1,5 εκατομμύριο ευρώ για μια αίθουσα εκδηλώσεων και όχι για ένα έργο άρδευσης από φυσικές πηγές. Για να γίνει κατανοητό πώς λειτουργούν τα ευρωπαϊκά ταμεία (ΕΣΠΑ και Ταμείο Ανάκαμψης), πρέπει να ξεκαθαρίσουμε απλά, σε όποιον διαβάζει αυό το κείμενο, ότι τα χρήματα αυτά δεν βρίσκονται σε ένα «ελεύθερο συρτάρι» του Δήμου για να τα ξοδέψει όπου εκείνος κρίνει.

Χρησιμοποιώντας ένα απλό παράδειγμα από την καθημερινότητα: είναι σαν η Ευρώπη να μας δίνει μια δωροεπιταγή που γράφει πάνω αυστηρά και μόνο «για τσίχλες και γαριδάκια». Όσο κι αν εμείς θεωρούμε πιο σημαντικό να αγοράσουμε κρέας για το σπίτι, η δωροεπιταγή αυτή δεν εξαργυρώνεται στο κρεοπωλείο. Αν ο Δήμος επιχειρούσε να χρησιμοποιήσει τα χρήματα της αίθουσας (που προορίζονταν για τον Πολιτισμό) για να φτιάξει αρδευτικούς σωλήνες, η Ευρώπη θα θεωρούσε την πράξη παράνομη, θα ζητούσε τα χρήματα πίσω.

Σήμερα, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει σταματήσει να εκδίδει «δωροεπιταγές» για παραδοσιακά έργα άρδευσης από πηγές. Αντιθέτως, προσφέρει τεράστια κονδύλια αποκλειστικά για «Πράσινες Δράσεις» και Κυκλική Οικονομία, όπως είναι η ανακύκλωση του νερού από τους Βιολογικούς Καθαρισμούς.

Επομένως, το δίλημμα για την Πλαγιά δεν είναι «αίθουσα ή πηγή», αλλά αν θα αξιοποιήσει τη συγκεκριμένη «δωροεπιταγή» που είναι διαθέσιμη τώρα για το ανακτημένο νερό.

Διαβάστε και το παρακάτω άρθρο:

Το Παράδοξο των Δημοσίων Έργων: Η Αλήθεια για τα “Χρωματιστά” Λεφτά του ΕΣΠΑ

Η συνάντηση στην Πλαγιά κατέδειξε ότι η τεχνική αρτιότητα του έργου συγκρούεται με την ανάγκη των κατοίκων για απόλυτες εγγυήσεις. Ο Δήμος Ακτίου-Βόνιτσας προσφέρει τα εργαλεία ελέγχου (ανεξάρτητος ειδικός, χειροκίνητη βάνα), ενώ η κοινότητα καλείται να αποφασίσει αν θα αποδεχθεί το συγκεκριμένο έργο.